ศูนย์นโยบายโลกมุสลิม (ศนม)
Centre for Muslim World Policies (CMP) Eng
 
คณะกรรมการ | ผลงานของศูนย์ | ติดต่อศูนย์ | แผนงานสร้างเสริมสุขภาวะมุสลิมไทย | โครงการสัมมนาทางวิชาการฯ
 
 
 
ความเป็นมา
 
ศูนย์ศึกษานโยบายเพื่อการพัฒนา (ศศนพ.) คณะเศรษฐศาสตร์ ได้ดำเนินการศึกษาวิจัยเกี่ยวกับโลกมุสลิมมาระยะเวลาหนึ่งแล้ว โดยเบื้องต้นได้ให้ความสำคัญต่อตะวันออกกลางซึ่งเป็นแหล่งกำเนิดของอารยธรรม อิสลามและเป็นพื้นที่สำคัญของโลกมุสลิม ตลอดจนเป็นแหล่งทรัพยากร น้ำมันของโลก สำหรับในกรณีของประเทศไทย ซึ่งแม้จะไม่ได้เป็นประเทศมุสลิม แต่ในจังหวัดชายแดนภาคใต้และส่วนอื่น ๆ ของประเทศก็มีจำนวนชาวไทยที่นับถือศาสนาอิสลามอยู่มาก ซึ่งศูนย์ศึกษานโยบายเพื่อการพัฒนา ก็มิได้มองข้ามความสำคัญ

อย่างไรก็ดี ในยุคของโลกาภิวัฒน์ ซึ่งมีปัจจัยทางเศรษฐกิจเป็นตัวนำ ได้ส่งผลทำให้เกิดประเด็นปัญหาต่าง ๆ ที่มีความเชื่อมโยงกัน และข้ามผ่านพรมแดนระหว่างประเทศมากขึ้น ทั้งด้านการเมือง เศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรม สภาวะดังกล่าวได้ส่งผลให้ การศึกษาวิจัยที่มุ่งเน้น ‘ตะวันออกกลาง’ เพียงประการเดียวไม่เพียงพอในการค้นหาคำตอบต่อปรากฏการณ์ใหม่ ๆ ที่เกิดขึ้นได้ แต่จำเป็นต้องดำเนินการศึกษาวิจัยในลักษณะที่ให้ความสำคัญต่อโลกมุสลิม ซึ่งมีความสัมพันธ์ เชื่อมโยงคาบเกี่ยวกันในลักษณะของโลกาภิวัตน์ในกลุ่มประเทศมุสลิมและใน ระหว่างมุสลิมเอง ซึ่งเป็นความสัมพันธ์ที่เชื่อมโยงและส่งผลต่อประเทศไทยในแทบทุกด้านด้วย ก็มิได้มองข้ามความสำคัญ
 
 
ปัญหาสำคัญต่าง ๆ ที่กำลังเกิดขึ้น ในโลกมุสลิม มีหลายประเด็นที่ส่งผลต่อประเทศไทยโดยตรง ไม่ว่าจะเป็นประเด็นทางเศรษฐกิจ อาทิ การจัดตั้งธนาคารอิสลาม การส่งเสริมอุตสาหกรรมการผลิต และการส่งออกอาหารฮาลาล รวมถึงศักยภาพทางการค้า และการลงทุนที่เพิ่มสูงขึ้นของกลุ่มประเทศมุสลิมในภูมิภาคต่าง ๆ ซึ่งมีความสำคัญต่อประเทศไทยเป็นอย่างมาก เพราะในที่สุดแล้วจะนำไปสู่การพัฒนาความสัมพันธ์ในด้านอื่น ๆ อีกหลายด้าน เช่น การจัดทำเขตการค้าเสรี ไทย-บาห์เรน การพัฒนาความร่วมมือทางการค้ากับอิหร่าน เป็นต้น หรือแม้แต่ในมิติทางสังคมและวัฒนธรรมซึ่งมีบางประเด็นที่เกี่ยวเนื่องกับ มุสลิมอันส่งผลให้ประเทศไทยตื่นตัวมากขึ้น เช่น การสร้างความเป็นเอกภาพในพหุสังคม การใช้แนวทางสันติวิธี ในการระงับความขัดแย้ง การยกระดับคุณภาพชีวิตและความเป็นอยู่ของมุสลิมให้ดีขึ้น ดังจะเห็นได้จาก การจัดทำแผนงานสร้างเสริมสุขภาวะมุสลิมไทย ซึ่งคณะเศรษฐศาสตร์ได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้าง เสริมสุขภาพ (สสส.) และได้รับการตอบรับจากสังคมเป็นอย่างดี

ในมิติทางด้านความมั่นคง มีบางประเด็นที่อาจส่งผลกระทบในทางอ้อมต่อประเทศไทย เช่น การรุกรานและความไม่สงบในประเทศอิรัก นโยบายของมหาอำนาจสหรัฐฯต่อโลกมุสลิม โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ตะวันออกกลาง ซึ่งปัญหาต่าง ๆ ดังกล่าวนี้ถูกผูกโยงไปสู่ ปัญหาก่อการร้าย ซึ่งนับวันจะทวีความรุนแรงและกระจายไปทั่วโลก ภายหลังการเกิดเหตุการณ์ 11 กันยายน 2001 เป็นต้นมา ขณะเดียวกันก็ได้เกิดสถานการณ์ความรุนแรงในจังหวัดชายแดนทางภาคใต้ของไทย ทั้งหมดนี้เป็นเรื่องสำคัญที่ต้องการการพัฒนาองค์ความรู้ทางด้านมุสลิมศึกษา และการสร้างเครือข่ายความร่วมมือทางวิชาการ ทั้งภายในประเทศ และกับต่างประเทศต่อไปในอนาคต

ด้วยเหตุของความสำคัญในประเด็นปัญหา ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นเกี่ยวกับมุสลิม จึงทำให้คณาจารย์จำนวนหนึ่งเกิดความตระหนักถึงความจำเป็น และเห็นสมควรที่จะขอรับการสนับสนุนจากคณะฯ ในการจัดตั้งศูนย์นโยบายโลกมุสลิม เพื่อศึกษาค้นคว้าวิจัยและเผยแพร่องค์ความรู้ทางวิชาการ เกี่ยวกับมุสลิมในด้านต่าง ๆ โดยเฉพาะความสัมพันธ์ระหว่างโลกมุสลิมกับไทยในแง่มุมทางเศรษฐศาสตร์ ซึ่งอาจเชื่อมโยงไปสู่การศึกษาค้นคว้า ในลักษณะสหสาขาวิชา (Multi - disciplinary) ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อประเทศไทยต่อไป
 
วัตถุประสงค์
 
  1. เพื่อดำเนินงานและส่งเสริมการวิจัยและงานวิชาการด้านมุสลิมศึกษา ในทางเศรษฐศาสตร์ และในลักษณะสหสาขาวิชา (multidisciplinary)
  2. เพื่อเป็นแหล่งค้นคว้าอ้างอิง เผยแพร่ผลงานวิจัยและวิชาการ รวมทั้งให้คำปรึกษา ร่วมพัฒนานโยบายของรัฐบาล และเสริมสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับโลกมุสลิมให้แก่ภาครัฐ เอกชน และประชาชนทั่วไป
  3. เพื่อพัฒนาให้เกิดเครือข่ายความร่วมมือทางวิชาการในด้านต่าง ๆ ทั้งระดับประเทศ ระหว่างประเทศ และกับโลกมุสลิม
 
แหล่งทุนสนับสนุน
 
  • จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  • คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  • สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)
  • สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)
  • สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.)
  • สำนักงานกองทุนภาครัฐและเอกชนอื่น ๆ